CYBER-INTERVIEWNon classé

Cybersécurité et coopération régionale : comment construire une réponse africaine face aux cybermenaces ?

Kafolodje Fatou Kene Coulibaly, Sous-Directrice des Politiques de Cybersécurité & de la Coopération au Ministère de la Transition Numérique et de la Digitalisation.

 

Face aux menaces de plus en plus sophistiquées et transfrontalières, aucun pays ne peut agir seul. Attaques contre les infrastructures critiques, cybercriminalité organisée, désinformation en ligne. Ces défis communs appellent une réponse collective, concertée et durable. Alors, la coopération régionale en matière de cybersécurité apparaît comme un levier essentiel pour renforcer la résilience des États et garantir la souveraineté numérique du continent. Quels sont les mécanismes existants ? Quelles en sont les limites ? Et surtout, comment bâtir une réponse africaine, adaptée aux réalités locales, mais alignée sur les standards internationaux ?

Pour en parler, nous donnons la parole à Kafolodje Fatou Kene Coulibaly, Sous-Directrice des Politiques de Cybersécurité & de la Coopération au Ministère de la Transition Numérique et de la Digitalisation.

.Africa CyberSecurity Mag : Comment percevez-vous l’évolution des menaces cyber dans notre sous-région ces dernières années ?

 Fatou Kene Coulibaly: Nous avons constaté une montée en puissance des cybermenaces, tant en volume qu’en sophistication. Les attaques ciblent désormais des infrastructures critiques, les systèmes financiers, mais aussi les institutions publiques. Les cybercriminels exploitent les vulnérabilités des environnements de plus en plus numérisés et interconnectés. De plus, la désinformation en ligne devient un véritable outil de déstabilisation. Cette révolution rapide nous impose de revoir nos approches en passant d’une logique de réactions isolées à une stratégie collective et résiliente.

Africa CyberSecurity Mag :  Quelles sont, selon vous, les principales forces de la coopération régionale actuelle en matière de cybersécurité ?

Fatou Kene Coulibaly : Nous disposons de plusieurs initiatives prometteuses : la mise en place de CERTs nationaux, régionaux, le partage d’informations sur les incidents via des plateformes collaboratives, des formations conjointes. Il y a aussi une volonté politique croissante de mutualisation des efforts, comme le montrent les engagements pris dans les cadres de l’Union africaine ou de la CEDEAO. Cette dynamique a créé un socle favorable pour aller plus loin

Africa CyberSecurity Mag: Où en sommes-nous dans l’adoption de conventions régionales (comme la Convention de Malabo) et leur mise en œuvre effective ?

 Fatou Kene Coulibaly : La Convention de Malabo a été adoptée en 2014 par l’Union africaine. Elle est aujourd’hui une thèse de référence en matière de cybersécurité et de protection des données à caractère personnel à l’échelle continentale. La Côte d’Ivoire a officiellement adhéré à cette convention le 8 mars 2023, ce qui marque une étape importante dans notre engagement à nous aligner juridiquement sur les standards africains et internationaux. Toutefois, au-delà de cette ratification, il y a de véritables défis dans la mise en œuvre collective. Il faut que chacun révise ses textes nationaux. Nos lois doivent être révisées. Il faut aussi créer des organes de contrôle indépendants et renforcer les capacités opérationnelles. Il est également crucial que les États qui n’ont pas encore adhéré accélèrent le processus d’adhésion afin de renforcer la cohérence et l’efficacité des réponses collectives aux cybermenaces.

Africa CyberSecurity Mag: Avez-vous en tête un exemple de cas concrets où la coopération régionale a permis de gérer efficacement un incident cyber majeur ?

 Fatou Kene Coulibaly : Un exemple marquant dans la coopération régionale est l’opération Africa Cyber, menée en août 2023 sous la coordination d’Interpol et d’Afripol. Cette initiative a mobilisé 25 pays africains pour lutter contre la cybercriminalité, en particulier contre les attaques de rançongiciels. Un autre cas concret illustre cette opération : au Cameroun, sur la base des renseignements fournis par la Côte d’Ivoire, trois suspects ont été arrêtés pour une escroquerie en ligne portant sur la vente frauduleuse de deux Africains d’une valeur de 850 millions de dollars. Grâce à une collaboration entre les équipes de réponse aux incidents, les forces de l’ordre, Afripol, et le Groupe IB, 14 criminels présumés ont été arrêtés, et plus de 200 infrastructures réseaux malveillantes identifiées, dont des serveurs de commande et de contrôle, des adresses IP frauduleuses, et la neutralisation de réseaux à l’origine de pertes financières dépassant 40 millions. Ces exemples démontrent que la coopération régionale n’est pas seulement souhaitable, mais essentielle pour répondre efficacement aux cybermenaces transfrontalières.

Africa CyberSecurity Mag: Quels leviers ou priorités identifiez-vous pour renforcer la coopération régionale en cybersécurité dans les cinq prochaines années ?

 Fatou Kene Coulibaly : Je vois cinq leviers essentiels. L’harmonisation des règles autour des conventions existantes, le renforcement des capacités des CERTs nationaux et leur interconnexion, la création de mécanismes juridiques de coopération judiciaire contre la cybercriminalité, l’investissement dans la formation et la recherche appliquée en cybersécurité à l’échelle régionale, et enfin, la sensibilisation des décideurs politiques à l’importance des stratégies de souveraineté numérique.

Il faut souligner aussi que les initiatives sont toujours les bienvenues. Tout dernièrement, à travers le ministère du Numérique et avec l’ANSSI, il y a eu une sensibilisation au lycée Jeune Fille de Bengerville. Il fallait sensibiliser les enfants aux différents risques liés au numérique. Ce sont des initiatives prises par le ministère. Cette sensibilisation va continuer. D’autres pays le font également. Il faut dire que l’homme est le maillon le plus faible dans la cybersécurité. Grâce à la sensibilisation, les gens seront avertis ; une personne avertie a les moyens d’éviter les différentes attaques.

Africa CyberSecurity Mag: Votre message de clôture aux acteurs africains de la cybersécurité

Fatou Kene Coulibaly: Il faudrait que les gens sachent que la cybersécurité est un enjeu de souveraineté. Elle ne se construit pas en vase clos, mais par la coopération, le partage, et dans la solidarité entre les États. J’invite tous les acteurs publics, privés, académiques à s’engager davantage dans les dynamiques régionales pour bâtir une cybersécurité africaine forte, inclusive et résiliente.

Propos recueillis par Christelle HOUETO, journaliste digital

 

Articles similaires

Laisser un commentaire

Votre adresse e-mail ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *

Bouton retour en haut de la page
pashagamingpashagaming girişpashagaming güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişbetsmovebetsmove girişbetsmove güncel girişnitrobahisnitrobahis girişkralbetkralbet girişgalabetgalabet girişgalabet güncel girişvaycasinovaycasino giriştrendbettrendbet giriştrendbet güncel girişbetasusbetasus girişbetasus güncel girişlunabetcasibomcasibom girişcasibom güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişonwinonwin girişonwin güncelmeritkingMeritking girişMeritking güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbetholiganbet girişkralbetkralbet girişonwinonwin girişonwin güncelbetasusbetasus girişbetasus güncel girişbetasusbetasus girişbetasus güncel giriştipobettipobet giriştipobet günceltipobettipobet giriştipobet güncelonwinonwin girişonwinonwin girişonwinonwin giriştipobettipobet girişonwinonwin girişonwin güncelonwinonwin girişonwin güncelmariobetmariobet girişmariobet güncelbets10bets10 girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişfenomenbetfenomenbet girişbahiscasinobahiscasino girişnesinecasinonesinecasino girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişbetovisbetovis girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişgoogle hit botuhit botorganik hit botuvaycasinovaycasino girişvaycasino güncel girişpiabellacasinopiabellacasino girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişmeritbetmeritbet girişmeritbet güncel girişmarsbahismarsbahis güncel girişmarsbahis girişenbetenbet girişkalitebetkalitebet giriştambettambet girişbetofficebetoffice girişbetoffice güncel girişmavibetmavibet girişmavibet güncel girişcasiveracasivera girişbetsmovebetsmove güncel girişbetsmove girişMeritkingMeritking girişMeritking güncel girişistanbul escortkadıköy escortescort kızlarjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişromabetromabet girişcasiveracasivera girişextrabetextrabet giriştambettambet girişmeybetmeybet girişbetciobetcio girişbetcio güncel girişmeybetmeybet girişjokerbetjokerbet girişjokerbet güncel girişlunabetmeritbetmeritbet girişmeritbet güncel girişbettiltbettilt girişjojobetjojobet girişavrupabetavrupabet girişavrupabet güncel girişceltabetceltabet girişceltabet güncel girişbetzulabetzulapashagamingpashagaming girişpashagaming güncel girişbetzula girişparmabetparmabet girişmavibetmavibet girişmavibet güncel girişholiganbetholiganbet güncel girişholiganbet girişultrabetultrabet girişultrabet güncel girişkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişkralbetkralbet giriştimebettimebet giriştipobettipobet girişvegabetvegabet girişmaltbahismaltbahis girişfenomenbetfenomenbet girişvaycasinovaycasino girişlunabetlunabet giriştrendbettrendbet giriştrendbet güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişimajbetimajbet girişimajbet güncel girişextrabetextrabet girişcasibomcasibom girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis güncel girişibizabetibizabet girişibizabet güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişbetpasbetpas girişbetpas telegramcasino levantcasino levant güncelcasino levant girişcasino levantcasino levant girişcasino levantcasino levantcasino levant güncelcasino levantmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişlunabetlunabet girişlunabet telegramnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis telegramgalabetgalabet girişgalabetgalabet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişmeritkingmeritking girişvaycasinovaycasino girişparmabetparmabet girişatlasbetatlasbet girişatlasbet güncel girişbetciobetcio girişbetcio güncel girişpadişahbetpadişahbet girişenbetenbet girişmilosbetmilosbet girişbetzulabetzula girişbetzula güncel girişfenomenbetfenomenbet giriştambettambet giriştimebettimebet girişbetzulabetzula girişbetzula güncel girişpashagamingpashagaming girişpashagaming güncel girişmegabahismegabahis girişcasiveracasivera girişparmabetparmabet girişavrupabetavrupabet girişavrupabet güncel girişbetciobetcioibizabetibizabet girişkralbetkralbet girişultrabetultrabet girişjojobetjojobet girişcasibomcasibom girişbovbetbovbet girişbetnanobetnano girişextrabetextrabet girişextrabet güncel girişbetciobetcio girişbetcio güncel girişgalabetgalabet girişgalabet güncel girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis güncel girişextrabetextrabet girişextrabet güncel girişimajbetimajbet girişvaycasinovaycasino girişvegabetvegabet girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişonwinonwin girişonwin güncelmavibetmavibet girişnakitbahisnakitbahis girişpusulabetpusulabet girişpusulabetelexbetelexbet girişbetasusbetasus girişcasinolevantcasino levantcasinolevant girişcasinolevant güncelcasinolevant2026casino levantcasinolevantcasinolevant girişcasino levantcasinolevantcasinolevant girişcasino levantcasino levantcasinolevant girişcasinolevant güncelcasinolevant girişcasino levantcasinolevant günceloslobetoslobet girişoslobet güncel girişvevobahisbetzulabetzulabetzula girişegebetegebet girişegebet güncel girişlunabetlunabet girişlunabet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişlunabetlunabet girişlunabet güncel girişmilanobetmilanobet girişhitbetholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişatlasbetatlasbet girişatlasbet güncel girişikimisliikimisli girişikimisli güncelenbetenbet girişenbetenbet girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis günceljojobetjojobet girişmeritkingenbetenbet girişhitbethitbet güncelhitbet girişextrabetextrabet girişonwinonwin girişonwin güncelcasinolevantcasino levantlevantcasinolevant casino girişcasino levant girişlevantcasino girişbetasusbetasus girişbetasus telegramenbetenbet giriştambettambet girişkalitebetkalitebet girişjojobetjojobet girişnakitbahisnakitbahis girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişbetofficebetoffice girişbetoffice telegramrealbahisrealbahis girişrealbahis telegramcasibomcasibom girişmeritkingmeritking girişpusulabetpusulabet girişpusulabet güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncek girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişhilbethilbet girişhilbet güncel girişvaycasinovaycasino girişbetgitbetgit girişbetgit güncel girişholiganbetholiganbet girişbetciobetcio girişbetcio güncel girişbetzulabetzula girişbetzula güncel girişbetzulabetzula girişbetzula güncel girişavrupabetavrupabet girişavrupabet güncel girişbetsmovebetsmove girişbetsmove güncel girişkralbetkralbet girişpashagamingpashagaming girişpashagagaming güncel girişkingroyalkingroyal girişkingroyal güncel girişrestbetrestbete girişrestbet güncel girişenbetenbet girişalmanbahisalmanbahis girişalmanbahis güncel girişcasiveracasivera girişextrabetextrabet girişextrabet güncel girişnakitbahispiabellacasinopiabellacasino girişkalitebetkalitebet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişcasinoroyalcasinoroyal girişbetplaybetplay girişbetplay güncel girişmeritkingmaltbahismaltbahis girişenbetenbet girişnakitbahisnakitbahisnakitbahis girişbetvolebetvolenakitbahisnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişbetnanobetnano girişbetnano güncel girişmaltbahismaltbahis girişmaltbahis girişqueenbetqueenbet girişqueenbet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis güncel girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis güncel girişmeritkingmeritking girişmeritkingmeritkingbetsmovebetsmove girişbetsmove güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişbetnanobetnano girişbetnano güncel girişvaycasinovaycasino girişkingroyalkingroyal girişkavbetkavbet girişsuperbetinsuperbetin girişsüperbetinizmit escortkocaeli escortgebze escortbetnanobetnano girişbetnano güncel girişizmit escortkocaeli escortgebze escortizmit escortkocaeli escortgebze escortizmit escortkocaeli escortgebze escortgrandbettinggrandbetting girişgrandbetting güncel girişizmit escortkocaeli escortgebze escortmavibetmavibet girişmavibet güncel girişmeritbetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetimajbetimajbet girişimajbet güncel girişbetebetbetebet girişbetebet güncel girişmilanobetmilanobet girişmilanobet güncel girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişgrandpashabetgrandpashabet girişmadridbetmadridbet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişmeritkingmeritking girişptt kargoptt kargo takipptt kargo sorgulamameritbetmeritbet girişjojobetjojobet girişbetplaybetplay girişbetplay güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişbetplaybetplay girişbetplay güncel giriştipobettipobet giriştipobet günceltipobettipobet giriştipobet güncelvaycasinovaycasino girişzirvebetzirvebet girişzirvebet güncel girişgrandpashabetgrandpashagrandpashabet girişbetplaybetplay girişbetplay güncel giriştipobettipobet giriştipobet günceltipobettipobet giriştipobet günceltipobettipobet giriştipobet günceltipobetmarsbahisonwinonwin girişonwin güncelonwinonwin girişbetebetbetebet girişbetebet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişonwinonwin girişonwin güncelbahiscasinobahiscasino girişpadişahbetpadişahbet girişbahiscasinobahiscasino girişpadişahbetpadişahbet girişmeritkingmeritking girişpiabellacasinopiabellacasino girişpiabellacasino güncel girişmeritkingmadridbetmadridbet girişmadridbet güncel girişmadridbetmadridbet girişmadridbet güncel girişmadridbetmadridbet girişmadridbetmadridbet girişmadridbetmadridbet girişelitcasinoelitcasino girişelitcasino güncel girişcasibomcasibom girişcasibomcasibom girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis adresjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişvaycasinovaycasino girişjojobetjojobet girişvaycasinovaycasino girişbetebetbetebet girişkralbetkralbet girişholiganbetholiganbetibizabetibizabet girişibizabet güncel girişmatbetartemisbetgrandpashabetgrandpashabet girişelitbahiselitbahis girişbetzulabetzulabetzula girişbetciobetcio girişbetcio güncel girişcasinowoncasinowon girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişvegabetvegabet girişbetciobetcio girişbetcio güncel girişavrupabetavrupabet girişavrupabet güncel girişvaycasinovaycasino girişbetasusbetasus girişmeritbetmeritbet girişmeritbet güncel girişbetzulabetzula girişbetzula güncel girişkralbetkralbet girişExtrabetmegabahismegabahis girişmegabahis güncel girişbetasusbetasus girişbetasus güncel girişbetebetbetebet girişbetebet güncel girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişbetebetbetebet girişbetebet güncel girişvaycasinovaycasino girişvaycasino güncel girişparmabetparmabet girişsuperbetinsüperbetinsuperbetin girişnetbahisnetbahis giriş